|
|
| | | Podwichnięcie szczytowo-obwodowe | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Nasz kręgosłup składa się z kręgów: małych kostek ułożonych jedna na drugiej. W środku każdego kręgu znajduje się otwór, przez który przechodzi rdzeń kręgowy przenoszący informacje od mózgu do kończyn górnych, tułowia i kończyn dolnych. Dwa pierwsze kręgi szyjne, szczytowy i obrotowy, są bardzo wyspecjalizowane. Kręg szczytowy ma powierzchnię w kształcie spodka czy podstawki podtrzymującej czaszkę. Drugi z kolei jest kręgiem posiadającym wyrostek zwany zębem kręgu obrotowego, który znajduje się w otworze kręgu szczytowego łącznie z rdzeniem kręgowym. Wszystkie te kości (kręgi) zespolone są mocno na swoich miejscach za pomocą mięśni i więzadeł. Jak wspomniano wyżej, dzieci z zespołem Downa są bardziej wiotkie aniżeli inne dzieci, również wiotkie są ich więzadła. Pozwala to na swobodniejsze przesuwanie się jednej kości w stosunku do drugiej. Nie ma to zwykle znaczenia, ale bardzo wyjątkowo ząb kręgu obrotowego może poruszać się zbyt swobodnie w otworze kręgu szczytowego. Stan taki określa się jako zwichnięcie szczytowo-obrotowe. W przypadkach takich ząb kręgu obrotowego może ugniatać rdzeń kręgowy w miejscu jego przejścia przez otwór kręgu szczytowego. Mówimy wówczas o ucisku na rdzeń kręgowy. Jeśli dzięki zdjęciu rentgenowskiemu nastąpi wczesne rozpoznanie tego stanu, można zapobiec uszkodzeniu rdzenia przez zabieg operacyjny stabilizujący wzajemne ułożenie kręgów. Objawami podwichnięcia są trudności w poruszaniu szyją lub bolesność przy ruchach szyjnych nietrzymanie moczu i stolca, usztywnienie kończyn dolnych lub pogorszenie się umiejętności chodzenia. Nie wiadomo dokładnie, ile dzieci z zespołem Downa ma problemy; częstość ich występowania w poszczególnych pracach określa się na 9 do 30%. Wiele dzieci może mieć bezobjawową wiotkość więzadeł łączących kręgi szyjne i prawdopodobnie nie częściej niż u jednego na 20 dzieci w wieku ponad 5 lat konieczne jeślim leczenie lub pewna ostrożność w prowadzeniu. Jeżeli dziecko uprawia sporty, takie jak skoki z trampoliny, piłka nożna, gimnastyka, pływanie i nurkowanie, warto dla upewnienia się wykonać zdjęcie rentgenowskie. Jeśli wykaże ono nadmierne rozluźnienie kręgów, dziecko powinno być wnikliwie kontrolowane przez rodziców i personel medyczny i w zależności od nasilenia tego stanu może zaistnieć konieczność zrezygnowania z pewnych sportów, takich jak skoki z trampoliny czy nurkowanie. Przed podjęciem decyzji konieczne jest jednak wyważenie istniejącego ryzyka z możliwymi konsekwencjami zaniechania aktywności sportowej. Aktywność fizyczna i sport są bardzo ważne, ponieważ wpływają na zmniejszenie otyłości i ospałości dziecka, a także polepszają samopoczucie, kontakty społeczne i samoocenę. Objawowa szczytowo-obrotowa niestabilność z uciskiem na rdzeń kręgowy, występująca w l do 2% przypadków, wymagać może zabiegu chirurgicznego stabilizującego odpowiednie kręgi szyjne. Na zakończenie chciałbym wspomnieć o dobrze znanym niebezpieczeństwie przemieszczenia kręgów szyjnych (mechanizm "biczowy") u pasażerów podczas wypadków samochodowych. Jeśli występuje wiotkość kręgosłupa szyjnego, wówczas tym bardziej wskazane jest używanie odpowiednich oparć z zagłówkiem i pasów bezpieczeństwa" autor: Cliff Cunningham w ks. Dzieci z zespołem Downa w tłum. Marzeny Pawlak-Rogala, Wyd.Szk. i Ped. W-wa Oraz z inf. Komisji Medycznej NARHA USA, 1995 Wiele rodzin korzysta z dobrodziejstw HIPOTERAPII, która ma niewątpliwie korzystny wpływ na rozwój dzieci o zaburzonym rozwoju. Przedtem jednak należy upewnić się, czy dane dziecko może korzystać z niej. Dotyczy to zwłaszcza niektórych dzieci z zespołem Downa. Trzeba również pamiętać, że niektórym z zaburzeń, które same w sobie są wskazaniem do hipoterapii mogą towarzyszyć schorzenia, które uniemożliwiają jazdę konną. Przykładem takiej sytuacji jest niestabilność szczytowo-osiowa występująca często u dzieci z zespołem Downa. Jest to dyslokacja połączeń pomiędzy dwoma kręgami szyjnymi C1 i C2. Stan ten potencjalnie zagraża życiu lub grozi paraliżem (Komisja Medyczna NARHA USA, 1995.) Pamiętając o różnego typu zaburzeniach, w trosce o dobro pacjentów, powinni być oni szczegółowo badani przez lekarzy specjalistów przed rozpoczęciem zajęć hipoterapii. To oni powinni decydować o możliwości uczestniczenia przez pacjentów w zajęciach hipoterapii. Wyk. S.M. | |
|